برگی از نهج البلاغه؛ احمق واقعی کیست؟
حضرت علی (ع) در حکمت 349 فرمودند احمق واقعی آن انسانی است که زشتی های دیگران را زشت تلقی کند ولی خود مرتکب همان زشتی ها شود.
* حکمت (344) ضرورت توجه به فناپذیری دنیاای مردم! از خدا بترسید، چه بسا آرزومندی که به آروزی خود نرسید و سازنده ساختمانی که در آن مسکن نکرد و گردآورنده مالی که شاید از راه باطل گردآورده و یا حق دیگران را بازداشته و با حرام به هم آمیخته و گناهش بر گردن اوست، به زودی آنچه را جمع آوری کرده، رها خواهد کرد و با سنگینی بار گناه در می گذرد و با پشیمانی و حسرت به نزد خدا می رود که در دنیا و آخرت زیان کرده و این است زیانکاری آشکار (سوره حج، آیه11)* حکمت (345) یکی از راه های پاک ماندندست نیافتن به گناه نوعی عصمت است.* حکمت (346) مشکلات در خواست کردنآبروی تو چون یخی است که درخواست، آن را قطره قطره آب می کند. پس بنگر که آن را نزد چه کسی فرو می ریزی!* حکمت (347) جایگاه ستایشستودن بیش از آنچه که سزاوار است، نوعی چاپلوسی می باشد و کمتر از آن، درماندگی یا حسادت است.* حکمت (348) سخت ترین گناهسخت ترین گناه، آن گناهی است که گناهکار آن را کوچک بشمارد.* حکمت (349) الگوی انسان کاملآن کسی که در عیب خود بنگرد، از عیب جویی دیگران باز ماند و کسی که به روزی خدا خشنود باشد، بر آنچه از دست رود اندوهگین نباشد.کسی که شمشیر ستم برکشد با آن کشته شود و آن کسی که در کارها خود را به رنج اندازد، خود را هلاک سازد و هر کسی خود را در گرداب های بلا افکند، غرق شود و هر کسی به مکان های بدنام قدم گذارد، متهم گردد.کسی که زیاد سخن می گوید، زیاد هم اشتباه می کند و هر کسی که بسیار اشتباه کند، شرم وحیاء او اندک شود و آن کسی که شرم او اندک شود، پرهیزکاری او نیز اندک خواهد بود و کسی که پرهیزکاری او اندک است، دلش مرده و آن که دلش مرده باشد، در آتش جهنم سقوط خواهد کرد.آن کسی که زشتی های مردم را بنگرد و آن را زشت بشمارد، سپس همان زشتی ها را مرتکب شود، پس او احمق واقعی است.قناعت، مالی است که پایان نیابد و آن کسی که فراوان به یاد مرگ باشد، در دنیا به اندک چیزی خشنود است و هر کس بداند که گفتار او نیز از اعمال او به حساب می آید، جز به ضرورت سخن نگوید.